ṣ is substituted for s after an i and u of an upasarga (Preposition) in the following verbs - 1. sū (sunoti) 2. sū (savati) 3. so (syati -- otaḥ śyani [[7.3.71]]) 5. stu (stauti - uto vṛddhirluki hali [[7.3.89]]) 6. stubha (stobhate) 7. sthā 8. senaya (Denominative) 9. sidh (sedhati) 10. sic 11. sañj and 12. svañj,
Thus अभिषुणोति, परिषुणोति, अभ्यषुणोत्, पर्यषुणोत् ॥ सुवति, अभिषुवति, परिषुवति, अभ्यषुवत्, पर्यषुवत् ॥ स्यति, अभिष्यति, परिष्यति, अभ्यष्यत् । पर्यष्यत् ॥ स्तौति, अभिष्टौति, परिष्टौति, अभ्यष्टौत् ॥ स्तोभति, अभिष्टोभते, परिष्टोभते, अभ्यष्टोभत, पर्यष्टोभत ॥ स्था, अभिष्ठास्यति, परिष्ठास्यति, अभ्यष्ठात्, पर्यष्ठात्, अभितष्ठौ, परितष्ठौ ॥ सेनय, अभिषेणयति, परिषेणयति, अभ्यषेणयत्, पर्यषेणयत् ॥ अभिषिषेणयिषति, परिषिषेणयिषति ॥ सेध, अभिषेधति, परिषेधति, अभ्यषेधत्, पर्यषेधत् ॥ सिच, अभिषिञ्चति, परिषिञ्चति, अभ्यषिञ्चत्, पर्यषिञ्चत्, अभिषिषिक्षति, परिषिषिक्षति ॥ सञ्ज, अभिषजति, परिषजति, अभ्यषजत्, पर्यषजत्, अभिषिषङ्क्षति, परिषिषङ्क्षति ॥ ष्वञ्ज, अभिष्वजते, परिष्वजते, अभ्यष्वजत, पर्यष्वजत, अभिषिष्वङ्क्षते, परिषिष्वङ्क्षते ॥ सेध इति शब्विकरणनिर्द्देशः सिध्यति निवृत्त्यर्थः ॥ उपसर्गादिति, किम्? दधि सिञ्चति, मधु सिञ्चति, निगताः ॥ सेचका अस्माद्देशान्निः सेचको देश इति ॥ नायं सिचेरुपसर्गः ॥ अभिसावकीयतीत्यत्रापि न सुनोतिं प्रति क्रियायोगः किं तर्हि सावकीयं प्रति ॥ अभिषावयतीत्यत्र तु सुनोतिमेव प्रति क्रियायोगो न सावयतिमिति षत्वं भवति ॥
The root सिध् is exhibited in the sutra as सेध with शप् vikarana, thus debarring सिध् — सिध्यति ॥
Why do we say \after an upasarga\? Observe दधि सिञ्चति, मधु सिञ्चति 8.3.111. So निःसेचको देशः = निर्गता सेचका अस्माद् देशात् ॥ Here निः is not an Upasarga to सिच्, but to the noun सेचक ॥ Similarly in अभिसावकीयति, the upasarga अभि is not added to the root सु (सुनोति), but to the third derivative of सु (सुनोति), Namely, from सु we derive सावक with ण्वुल, and from सावक we form the Denominative root सावकीय with क्यच्; and to this Denominative root अभि is added. The upasarga, however may be added to the root first, and then ण्वुल् and क्यच् added. In that case, the rule will apply. As अभिषावकीयति ॥ So also with the Causative, as अभिषावयति, for here the upasarga is added to the root सु and not to the causative form सावय ॥
The roots षुञ् अभिषवे belongs to Svadi class, षु प्रेरणे to Tudadi class, षोऽन्तकर्मणि to Divadi class, ष्टुञ् स्तुतौ to Adadi class and ष्टुभ स्तंभे, to Bhuadi Class. These have been shown in the sutra in their declined form in order to indicate that the rule does not apply to their यङ लुक्, as अभिसोषवाति ॥ See 7.1.6 for this rule of श्तिप् exhibited roots. On the other hand, the roots सिच् &c. being not so exhibited, change their स in यङ् लुक् also, as अभिषेषिचीति ॥
The upasarga need not end with इ and उ for the purposes of this rule. Thus निष्षुणोति, दुष्षुणोति, where the upasarga is निस् and दुस् ॥,