The finite verb retains its accent in connection with the particles 1. yat 'that', 'because' 2. yadi 'if' 3. hanta 'also', 'O!' 4. kuvit 'well' 5. net 'not' 6. cet 'if' 7. ca 'if' 8. kaccit (interrogative particle implying 'I hope' or 'I hope not') and 9. yatra 'where'. ,
Thus यत् क॒॒रो꣡ति, यत् प꣡चति, यदि क॒॒रो꣡ति or यदि प꣡चति, हन्त क॒॒रोति, हन्त प꣡चति, कुवित् क॒॒रोति, कुवित् प꣡चति, नेज् जिह्मायन्त्यो नरकं प꣡ताम (Nir. I. II), स चेद् भुङ्क्ते꣡, स चेद् अधीते꣡ ॥ The particle चण् with the indicatory ण् has the force of चेत् ॥ Thus अयं च मरिष्य꣡ति = अयं चेन् मरिष्यति ॥ Other examples are त्वम् च सोम नो व꣡शो जीवातुम् न꣡ मरामहे 'if thou, Soma willest us to live, we shall not die' आ꣡ च ग꣡च्छान् मित्र꣡मेना दधाम \if he will come here, we will make friends with him.\ इन्द्रश्च मूलयाति नः, नतः पश्चादघं नशत् \If Indra makes us happy &c\. This rule does not apply to the च which is a conjunction meaning 'and'. So also : कच्चिद् भुङ्क्ते꣡, कच्चिद् अधीते꣡, यत्र भुङ्क्ते꣡, यत्राधीते꣡ ॥
Why do we say \with particles\? Observe यत् कूजति शकटम् = गच्छत् कूजति शकटम् ॥ Here यत् is not a particle, but the Present Participle of the root इण् 'to go'. It means गच्छत् 'the car creaks while going'. Rule 8.1.28 applies here.
Question: Now by the rule of Pratipadokta &c. that यत् should only be taken, which is a Particle; moreover it is read in connection with other Particles like यदि &c, so it must be a Particle. How then can the Present Participle यत् be taken at all? Answer:- This sutra indicates that the प्रतिपदोक्त rule and the साहचर्य rule do not apply here. Thus the word यावत् formed with the affix वतुप् 5.2.39 is also included in the word यावत् of this sutra. As तावदुषो राधो अस्मभ्यं, रास्व यावत् स्तोतृभ्यो अरदो गृणानाः = यावतोऽश्वान् प्रतीगृह्णीयात् ॥
Why do we use the word युक्तं \in connection with\. Observe यत्र क्व च ते मनो दक्ष दधस उत्तरम् ॥
Other examples are: यं यज्ञं परिभूर꣡सि (Rig Veda I. I. 4.) 'what offering thou protectest'. यत्र नः पूर्वे पितरः परेयुः꣡ 'whither our fathers of old departed'. अद्या मुरीय यदि यातुधानो अ꣡स्मि 'let me die on the spot, if I am a sorcerer', हन्तेयान् पृथिवीम् विभ꣡जामहै \come on, let us share up this earth\. ब्रह्मा चेद्धस्तम् अ꣡ग्रहीत् 'if a Brahman has grasped her hand', नेत् त्वा त꣡पति सूरो अर्चिणा 'that the sun may not burn thee with his beam' उक्थेभिः कुविद् आग꣡मत् 'will he come hither for our praises' (Whitney's Grammar, Para 595).,